فصل اوّل : حملهء قريش و دفاع مسلمانان در بدر الف : بدر ، واژه و موقعيّت ياقوت حموى بدر را « ماءٌ مشهور بين مكّة و المدينة أسفل وادي الصَّفراء بينه و بين الجار - و هو ساحل البحر - ليلة . . . » « 1 » دانسته ، كه چون آن بِركه متعلّق به بدر بن يُخْلد بن النضر بن كنانه بوده ، به بدر شهرت يافته است . « 2 » زبير بن به كار صاحب آن را قريش بن الحارث ابن يُخْلد دانسته و ياقوت حموى در كتاب ديگرى او را از ( بنو ضَمْرَة ) از ( كنانه ) خوانده كه چون در آنجا سكونت داشت : « فسمّى به » . « 3 » اين نظرگاه با آنچه زرقاني در « شرح المواهب اللدنيّه » و سهيلى در « الرّوض الأنف » ذيل احاديث تاريخى ابن‌اسحاق در « السيرة النّبويه » آورده ، مطابقت دارد ؛ با اين تفاوت كه آنها حفركنندهء چاه را بدر بن قريش از ( بنوغفّار ) دانسته‌اند . واقدى به گفتهء بعضى از شيوخِ بني غفار استناد كرده كه آنها گفته‌اند :

--> ( 1 ) . « بركهء آب مشهورى ميان مكه و مدينه ، در پايين وادى صفرا ؛ كه ميان آن تا ساحل دريا يك شب فاصله‌است » . ( 2 ) . « معجم البلدان » ، ج 2 ، ص 88 ، تصحيح شيخ احمد شنقيطى ، چاپ اوّل ، قاهره ، خانجى 1906 م ، در ( باب الباء و الدال ) . ( 3 ) . « المشترك وضعاً و المفترق صقعاً » ص 39 ، چاپ WUSTEN FELD ، چاپ گوتينگن آلمان 1846 م .